O sporcie słów kilka – serce sportowca

W naszym cyklu “O sporcie słów kilka” staramy się poruszać temat przeróżnych dyscyplin sportowych oraz tematów związanych luźno ze sportem i aktywnością. Dzisiaj chciałbym spojrzeć na wysiłek fizyczny z bardziej naukowej strony i przedstawić Wam zjawisko fizjologiczne zwane potocznie “sercem sportowca” oraz badania w których szukano przyczyny jego występowania

Jak wspomniałem wyżej, “serce sportowca” jest potocznym określeniem zmian fizjologicznych występujących u osób uprawiających wyczynowo sporty wytrzymałościowe takie jak kolarstwo, biegi czy pływanie. Zaobserwowano u nich, co najbardziej charakterystyczne, spoczynkową bradykardię zatokową czyli częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę (rzadko poniżej 40/min) którą można zdiagnozować w badaniu elektrokardiograficznym. Dla przykładu: w badaniach Shina i współpracowników spoczynkowa częstość rytmu serca u sportowców wynosiła 57,57/min, podczas gdy w grupie studentów nieuprawiających regularnie sportu — 75,51/min; u takich osób występowanie akcji serca poniżej 60/min jest zjawiskiem patologicznym i wymaga konsultacji specjalistycznej. Ponadto, w obrazie rentgenowskim można stwierdzić powiększenie sylwetki serca, przerost lewej komory oraz przegrody międzykomorowej.

Zmiany te są wyrazem adaptacji organizmu do intensywnego wysiłku fizycznego związanego z przerostem komórek budujących mięsień sercowy i po zaprzestaniu czynnego uprawiania sportu zmiany adaptacyjne wycofują się. Natomiast bradykardia, jak powszechnie się uważa, spowodowana jest wzmożonym napięciem nerwu błędnego. Spostrzeżenie takie może wynikać z licznych badań dowodzących, że ciężki (ale nie ekstremalny) wielomiesięczny trening fizyczny przygotowujących się do zawodów sportowców prowadzi do zwiększenia aktywności składowej przywspółczulnej ich autonomicznego układu nerwowego

Celem zbadania zjawiska bradykardii spoczynkowej u osób trenujących i potwierdzenia tego przypuszczenia przeprowadzono badania w ośrodkach kardiologicznych m.in Akademi Medycznej w Gdańsku i w Bydgoszczy, które chciałbym Wam w skrócie przybliżyć.

Do grupy badanej kwalifikowano młode osoby uprawiające sport na poziomie wyczynowym. Kryteriami włączenia do badań były m.in. wyczynowe uprawianie sportu od co najmniej 2 lat, wiek 18-30 lat, brak chorób z zakresu układu krążenia oraz niestosowanie używek. Grupę kontrolną stanowiły młode osoby, studenci I roku Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku, nieuprawiające sportu na poziomie wyczynowym.

Badanie wymagało 15-minutowego okresu odpoczynku w pozycji leżącej na wznak, potrzebnego do stabilizacji układu krążenia, następnie u każdej osoby oceniano spoczynkową długość akcji serca, a także przeprowadzano 10-minutową rejestrację sygnałów skurczowego ciśnienia krwi i długości cyklu serca, na podstawie których dokonywano analizy poszczególnych parametrów wrażliwości baroreceptorów tętniczych oraz zmienności rytmu serca.

Porównując poszczególne analizowane parametry w grupach badanej i kontrolnej, zaobserwowano znamiennie statystycznie większą długość cyklu serca u sportowców (1096 ± 136 ms) w porównaniu z osobami prowadzącymi siedzący tryb życia (1001 ± 146 ms, p = 0,01). Nie odnotowano natomiast żadnych znaczących różnic dotyczących wskaźników odczynowości autonomicznej przewodzonej przez nerw błędny

W badaniu potwierdzono występowanie trwałej znamiennie większej spoczynkowej bradykardii u wyczynowych sportowców w porównaniu z grupą kontrolną. Jednoczesny brak zmian w zakresie wrażliwości baroreceptorów tętniczych i aktywności adrenergicznej prawdopodobnie wskazuje, że bradykardia ta nie jest zależna od czynności autonomicznego układu nerwowego czyli, wbrew powszechnej opinii, Autorzy badania sugerują, że obserwowana u sportowców spoczynkowa bradykardia może być  tylko częściowo spowodowana wzmożonym napięciem nerwu błędnego, a na podstawie otrzymanych wyników wysuwają wniosek, że jest najprawdopodobniej konsekwencją wewnętrznej aktywności serca, niezależnej od wpływu autonomicznego układu nerwowego

Link do całości przedstawionego przeze mnie badania:

https://journals.viamedica.pl/cardiology_journal/article/view/21886

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *